خبر سیاسی: در پی تشدید بی‌سابقه تنش‌های نظامی در خلیج فارس و آغاز حملات تکمیلی سنتکام به مواضعی در جنوب ایران، کانال‌های دیپلماتیک پنهان برای مهار بحران فعال شده‌اند. در جدیدترین تحول، رسانه‌های منطقه‌ای از ورود عالی‌ترین مقام نظامی پاکستان به خط وساطت میان تهران و واشنگتن خبر می‌دهند.

شبکه خبری «العربیه» در خبری فوری اعلام کرد که «ژنرال عاصم منیر»، فرمانده ارتش پاکستان، در تماسی مستقیم و اضطراری با مقامات جمهوری اسلامی ایران گفتگو کرده است. بر اساس این گزارش، هدف اصلی این رایزنی فشرده، تلاش برای کنترل اوضاع، جلوگیری از فروپاشی کامل توافق‌های امنیتی و مانع‌شدن از تصاعد بیشتر تنش‌ها در شاهراه انرژی جهان عنوان شده است.

چرا وساطت ارتش پاکستان در این مقطع حیاتی است؟

پاکستان همواره به عنوان یکی از همسایگان کلیدی ایران که روابط نزدیکی نیز با بلوک غرب و کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد، نقش «بشکه باروت‌گیر» را در بحران‌های منطقه‌ای ایفا کرده است. ورود مستقیم ژنرال عاصم منیر به این پرونده از چند زاویه حائز اهمیت است:

• احیای تفاهم‌نامه‌های شکننده: در شرایطی که واشنگتن و تهران یکدیگر را به نقض بندهای تفاهم‌نامه عبور و مرور ایمن در تنگه هرمز متهم می‌کنند، اسلام‌آباد تلاش دارد فرمولی برای بازگشت طرفین به میز مذاکرات غیرمستقیم بیابد.
• تحرکات همزمان میانجی‌ها: همزمان با تماس فرمانده ارتش پاکستان، گزارش‌ها از رایزنی‌های فشرده دیپلماتیک پنهان در دوحه و مسقط نیز حکایت دارند؛ امری که نشان می‌دهد یک اراده منطقه‌ای جدی برای جلوگیری از یک جنگ فراگیر شکل گرفته است.
• امنیت مرزهای شرقی و پروژه بندر چابهار: هرگونه درگیری در سواحل مکران و دریای عمان، مستقیماً امنیت مرزی و منافع اقتصادی پاکستان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ از این رو ارتش پاکستان ثبات در جنوب ایران را ضامن امنیت خود می‌داند.

چشم‌انداز؛ آیا دیپلماسی پنهان مانع جنگ می‌شود؟

تحلیلگران بین‌المللی معتقدند با وجود لفاظی‌های تند سیاسی و تبادل آتش در بنادر جنوبی، فعال شدن کانال‌های موازی توسط قطر و پاکستان نشان‌دهنده آن است که هیچ‌یک از طرفین (تهران و واشنگتن) خواهان ورود به یک نبرد تمام‌عیار و غیرقابل کنترل نیستند. با این حال، باید دید آیا وساطت ژنرال عاصم منیر می‌تواند سایه سنگین جنگ را از سر باریک‌ترین آبراه جهان دور کند یا خیر.