روزنامه صهیونیستی هیوم مدعی شد که مقامهای سعودی به واشنگتن پیام دادهاند که آمادهاند بار دیگر موضوع پیوستن به توافقهای ابراهیم را بررسی کنند.
بر اساس این گزارش، عربستان دو شرط را برای پیوستن به این توافقها مطرح کرده که شامل: نخست، کنار رفتن بنیامین نتانیاهو از قدرت و دوم، لغو اقدامات بزالل اسموتریچ، وزیر امور مالی تندروی کابینه نتانیاهو در کرانه باختری می شود.
اسرائیل هیوم مدعی شد این شروط از سوی سعودیها در چارچوب پیامهای منتقلشده به واشنگتن درباره آینده روند عادیسازی روابط با رژیم اسرائیل مطرح شده است.
پیمان ابراهیم مجموعهای از توافقهای تاریخی برای عادیسازی روابط دیپلماتیک بین اسرائیل و چند کشور عربی و مسلمان است که در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری دولت وقت آمریکا به امضا رسید . این توافق به دلیل تغییر در رویکرد سنتی کشورهای عربی نسبت به اسرائیل، یک تحول بزرگ در خاورمیانه محسوب میشود .
📜 امضاکنندگان و پیشینه
· امضاکنندگان اولیه: توافق در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰ در کاخ سفید بین اسرائیل، امارات متحده عربی و بحرین امضا شد . نام آن برگرفته از حضرت ابراهیم (پیامبر مشترک ادیان ابراهیمی) است .
· الحاقیها: مراکش و سودان در همان سال به آن پیوستند. قزاقستان نیز در سال ۲۰۲۵ به جمع امضاکنندگان اضافه شد .
· پیشینه: پیش از این، تنها مصر (۱۹۷۹) و اردن (۱۹۹۴) روابط رسمی با اسرائیل داشتند .
🎯 انگیزهها و اهداف
· چالش با رویکرد سنتی: بسیاری از کشورهای عربی پیشتر عادیسازی با اسرائیل را منوط به حل مسئله فلسطین میدانستند. پیمان ابراهیم این رویکرد را کنار زد و بر منافع مشترک مانند تجارت، سرمایهگذاری، همکاری امنیتی و مقابله با نفوذ ایران تمرکز کرد .
· انگیزه امضاکنندگان: کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به دنبال امنیت بیشتر در برابر ایران و شراکت با آمریکا بودند. اسرائیل نیز به دنبال شکستن انزوای دیپلماتیک و ایجاد ائتلاف منطقهای بود .
💎 دستاوردها و چالشها
· دستاوردها: این توافق به ایجاد روابط مستقیم اقتصادی، گردشگری و امنیتی منجر شد. تجارت بین کشورهای عضو به بیش از ۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسید و امارات به یکی از شرکای مهم اقتصادی اسرائیل تبدیل شد .
· چالشها: جنگ غزه (۲۰۲۳-۲۰۲۵) فشار زیادی بر این توافقها وارد کرد. با وجود اینکه هیچ کشوری به طور کامل روابط را قطع نکرده، افکار عمومی عرب به شدت با عادیسازی مخالف است و کشورهای امضاکننده تحت فشار زیادی قرار دارند .
· واقعیت امنیتی: برخی تحلیلها پیمان ابراهیم را بیش از یک توافق صلح، یک ائتلاف امنیتی غیررسمی علیه ایران میدانند که در جریان درگیریهای اخیر منطقه، همکاریهای دفاعی آن به اثبات رسیده است .
🤔 چشمانداز گسترش
· چالش بزرگ (عربستان سعودی): مهمترین هدف توسعه پیمان، عربستان سعودی است که بارها اعلام کرده عادیسازی با اسرائیل را به ایجاد مسیر غیرقابلبازگشت برای تشکیل کشور مستقل فلسطین مشروط میکند و این شرط را همچنان پابرجا دانسته است .
· مخالفتها: کشورهایی مثل پاکستان به صراحت پیوستن به این پیمان را رد کردهاند و ایران نیز آن را «خیالپردازی» خوانده و به شدت محکوم کرده است . تلاشهای اخیر آمریکا برای گسترش اجباری این پیمان با واکنش منفی منطقه مواجه شده است .
