سال‌هاست که در جلسات مسئولان از ظرفیت های بی‌نظیر مرزهای کرمانشاه سخن گفته می‌شود؛ اما پرسش افکار عمومی این است که حاصل این حجم عظیم تجارت برای اقتصاد استان و زندگی مردم چیست؟
استان کرمانشاه در طول تاریخ یکی از مهم‌ترین دروازه‌های تجاری ایران به سمت عراق محسوب می‌شود؛ استانی با پنج مرز رسمی که در ادبیات مسئولان، همواره از آن به عنوان یکی از قطب‌های تجارت خارجی کشور و ظرفیتی کم‌نظیر برای توسعه اقتصادی یاد شده است.
در میان این مرزها، پرویزخان و خسروی جایگاه ویژه‌ای دارند؛ دو مرزی که بارها در جلسات، نشست‌های اقتصادی، سفرهای مسئولان و برنامه‌های توسعه‌ای به عنوان موتور محرک اقتصاد کرمانشاه معرفی شده‌اند.
اما در کنار همه این تعاریف، یک سؤال اساسی همچنان پابرجاست:
آیا حجم تجارت انجام‌شده از این دو مرز، به همان اندازه برای اقتصاد استان ارزش افزوده ایجاد کرده است؟
آمار رسمی گمرک نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴، مجموع صادرات کالا از گمرکات استان کرمانشاه به ۲ میلیارد و ۷۹۱ میلیون دلار رسیده است.
از این میزان، سهم گمرک خسروی ۸۸۵ میلیون و ۷۴۸ هزار دلار و سهم گمرک پرویزخان ۷۸۵ میلیون و ۸۵۹ هزار دلار بوده است. به این ترتیب، این دو مرز روی هم حدود یک میلیارد و ۶۷۱ میلیون دلار صادرات داشته‌اند؛ رقمی معادل حدود ۶۰ درصد کل صادرات ثبت‌شده از گمرکات استان.
این اعداد نشان می‌دهد که کسی نمی‌تواند اهمیت اقتصادی این دو مرز را انکار کند.
اما درست از همین‌جا باید سؤال اصلی را مطرح کرد.
میلیاردها دلار صادرات؛ سهم کرمانشاه چقدر است؟
عدد صادرات الزاماً به معنای ایجاد همان میزان ثروت در استان نیست.
باید پرسید چه میزان از کالاهایی که از این مرزها صادر می‌شوند، محصول تولیدکنندگان کرمانشاهی هستند؟
چه میزان ارزش افزوده این تجارت در داخل استان ایجاد می‌شود؟
چه مقدار از فعالیت‌های جانبی مانند انبارداری، بسته‌بندی، فرآوری، لجستیک، حمل‌ونقل، سردخانه و خدمات بازرگانی در خود استان انجام می‌شود؟
و مهم‌تر از همه، چه میزان اشتغال پایدار و سرمایه‌گذاری مولد برای مردم استان ایجاد شده است؟
زیرا اگر بخش قابل توجهی از کالا صرفاً از استان عبور کند و تولید و ارزش افزوده آن در نقاط دیگری از کشور شکل گرفته باشد، نمی‌توان کل رقم صادرات را به عنوان ثروت ایجادشده در کرمانشاه محاسبه کرد.
پرویزخان؛ مرزی با حجم عظیم تردد و ترانزیت
آمارهای سال ۱۴۰۵ نیز نشان می‌دهد پرویزخان همچنان یکی از فعال‌ترین مرزهای تجاری کشور است.
بر اساس اعلام گمرک، در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵، بیش از ۶۷۷ هزار تن کالا به ارزش ۵۶۳ میلیون دلار از مبدأ گمرک پرویزخان ترانزیت شده است.
در همین مدت، ۶۸۵ هزار تن کالا به ارزش حدود ۲۱۰ میلیون و ۸۵۴ هزار دلار نیز از این مرز صادر شده و میانگین تردد روزانه کامیون‌های صادراتی به ۳۴۰ دستگاه رسیده است.
این حجم تجارت و ترانزیت، ظرفیت بسیار بزرگی است؛ اما مسئله اینجاست که آیا زیرساخت‌های مرز نیز متناسب با این ظرفیت توسعه پیدا کرده‌اند؟
سال‌هاست موضوعاتی مانند توسعه زیرساخت‌ها، ساماندهی تردد کامیون‌ها، تکمیل طرح جامع، حمل یکسره، افزایش ظرفیت پایانه و بهبود خدمات مرزی مطرح می‌شود.
حتی در سال‌های گذشته نیز مسئولان و فعالان اقتصادی بر ضرورت اجرای فاز دوم طرح جامع پرویزخان تأکید کرده‌اند.
بنابراین سؤال افکار عمومی این است:
چرا مرزی که چنین حجم عظیمی از تجارت را مدیریت می‌کند، هنوز باید با مشکلات زیرساختی دست‌وپنجه نرم کند؟
خسروی؛ ظرفیت تاریخی که نباید فقط به اربعین محدود شود
مرز خسروی نیز در سال ۱۴۰۴ با صادرات ۸۸۵ میلیون و ۷۴۸ هزار دلار، بالاترین سهم را در میان گمرکات استان کرمانشاه داشته است.
خسروی علاوه بر ظرفیت تجاری، یک ظرفیت مهم مسافری و گردشگری نیز دارد.
اما یکی از مسائل مهم، فاصله میان «عبور مسافر» و «خلق ارزش اقتصادی از مسافر» است.
اگر میلیون‌ها مسافر از یک مرز عبور کنند اما بخش قابل توجهی از آنها وارد چرخه اقتصادی شهرهای مرزی و استان نشوند، صرف افزایش آمار تردد نمی‌تواند به معنای تحقق کامل ظرفیت اقتصادی مرز باشد.
از سوی دیگر، در مهرماه ۱۴۰۴ مسئولان از برنامه‌ریزی برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت تجاری خسروی سخن گفته بودند؛ در حالی که تجارت پرویزخان در آن زمان به صورت شبانه‌روزی انجام می‌شد.
این مسئله نشان می‌دهد که هنوز بخشی از ظرفیت‌های عملیاتی خسروی در حال تکمیل است.
مرز باید کارخانه توسعه باشد، نه فقط محل عبور کامیون
مشکل اصلی کرمانشاه شاید کمبود مرز نباشد.
مشکل این است که هنوز نتوانسته‌ایم اکوسیستم اقتصادی کامل پیرامون مرزها ایجاد کنیم.
یک مرز قدرتمند فقط محلی برای ورود و خروج کامیون نیست.
مرز موفق باید در پشت خود مجموعه‌ای از صنایع، شرکت‌های لجستیکی، انبارهای استاندارد، سردخانه‌ها، مراکز بسته‌بندی، شرکت‌های صادراتی، خدمات مالی و بیمه‌ای و زنجیره‌های تولید داشته باشد.
اگر کالا از کارخانه‌ای در نقطه دیگری از کشور به کرمانشاه برسد، از مرز عبور کند و وارد عراق شود، بخش قابل توجهی از ارزش افزوده در همان نقطه تولید باقی می‌ماند.
اما اگر کرمانشاه بتواند در کنار مرزهای خود شهرک‌های صنعتی صادرات‌محور، مراکز لجستیکی، انبارهای بزرگ، صنایع بسته‌بندی و فرآوری و شرکت‌های صادراتی قدرتمند ایجاد کند، آن‌وقت مرز به معنای واقعی کلمه به موتور توسعه استان تبدیل خواهد شد.
منطقه آزاد قصرشیرین؛ فرصت یا ادامه همان وعده‌ها؟
در سال‌های اخیر، منطقه آزاد قصرشیرین نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارها برای تبدیل ظرفیت مرزی به ظرفیت اقتصادی مطرح شده است.
اما اینجا نیز باید از شعار عبور کرد و سراغ شاخص‌های قابل اندازه‌گیری رفت.
چند سرمایه‌گذار واقعی وارد منطقه شده‌اند؟
چه میزان سرمایه‌گذاری انجام شده؟
چه تعداد واحد تولیدی صادرات‌محور ایجاد شده؟
چه میزان اشتغال پایدار ایجاد شده؟
و چه مقدار از صادرات مرزهای پرویزخان و خسروی توانسته در داخل منطقه آزاد، ارزش افزوده ایجاد کند؟
اینها شاخص‌هایی هستند که می‌توانند نشان دهند منطقه آزاد واقعاً در حال تبدیل شدن به موتور توسعه است یا هنوز بخش مهمی از ظرفیت آن در مرحله برنامه‌ریزی و وعده باقی مانده است.
کرمانشاه به آمار بزرگ‌تر نیاز ندارد؛ به ارزش افزوده بیشتر نیاز دارد
کرمانشاه در سال‌های گذشته بارها آمارهای قابل توجهی از صادرات خود اعلام کرده است.
اما مسئله توسعه اقتصادی فقط بزرگ شدن رقم صادرات نیست.
اگر صادرات افزایش پیدا کند اما سهم استان از ارزش افزوده، سرمایه‌گذاری، درآمد پایدار، صنایع صادراتی و اشتغال تخصصی افزایش متناسبی نداشته باشد، همچنان بخشی از ظرفیت واقعی مرزها بلااستفاده مانده است.
امروز باید از مسئولان استان پرسید:
از حدود یک میلیارد و ۶۷۱ میلیون دلار صادرات سال ۱۴۰۴ در دو مرز خسروی و پرویزخان، چه میزان ارزش افزوده در خود کرمانشاه ایجاد شده است؟
چه میزان از کالاهای صادراتی، محصول تولیدکنندگان کرمانشاهی است؟
چه تعداد شغل پایدار و بیمه‌شده به واسطه این تجارت ایجاد شده است؟
چه مقدار سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در محدوده این دو مرز شکل گرفته است؟
و شاید مهم‌تر از همه:
اگر فردا مرزها چند برابر امروز کالا جابه‌جا کنند، چه چیزی در زندگی مردم کرمانشاه تغییر خواهد کرد؟
این همان نقطه‌ای است که باید از «افتخار به ظرفیت» عبور کرد و وارد مرحله مطالبه خروجی و نتیجه شد.
کرمانشاه دیگر فقط به اعلام اینکه «مرزهای مهمی دارد» نیاز ندارد؛ مردم استان می‌خواهند بدانند این مرزها چه زمانی قرار است به کارخانه تولید ثروت، اشتغال و رفاه برای خود کرمانشاه تبدیل شوند؟
حرف آخر
پرویزخان و خسروی بدون تردید ظرفیت‌های مهم اقتصادی کشور هستند و آمار صادرات و ترانزیت نیز این واقعیت را تأیید می‌کند.
بنابراین نقد موجود، نقد اصل تجارت مرزی نیست؛ بلکه نقد فاصله میان ظرفیت موجود و ارزش اقتصادی ایجادشده برای استان است.
سال‌هاست در جلسات مختلف از اهمیت استراتژیک مرزهای کرمانشاه سخن گفته می‌شود. اکنون زمان آن رسیده که در کنار آمار صادرات، چند شاخص دیگر نیز به صورت شفاف به مردم اعلام شود:
ارزش افزوده ایجادشده در استان، میزان سرمایه‌گذاری، تعداد مشاغل پایدار، سهم تولیدکنندگان کرمانشاهی از صادرات و میزان درآمد اقتصادی ایجادشده برای شهرستان‌های مرزی.
زیرا در نهایت، مردم با تعداد کامیون‌ها و میلیاردهای روی کاغذ زندگی نمی‌کنند؛ آنها نتیجه این تجارت را در اشتغال، درآمد، سرمایه‌گذاری و کیفیت زندگی خود می‌سنجند.
قوزبند طبی ضربدری *سایز 1 مناسب برای : 50 تا 64 کیلو گرم *سایز 2 مناسب برای : 65 تا 79 کیلوگرم *سایز 3 مناسب برای : 80 تا 100 کیلوگرم
ثبت سفارش و پرداخت درب منزل
شامپو رنگ مو مشکی بابل موس اصلی 500میل-مشکی با یک شستشو، سفیدی‌ها رو فراموش کن! شامپو رنگ مشکی بابل موس؛ نتیجه طبیعی و ماندگار
ثبت سفارش و پرداخت درب منزل
